{"id":374,"date":"2019-04-24T20:50:21","date_gmt":"2019-04-24T18:50:21","guid":{"rendered":"http:\/\/lekkiepiora.pl\/?p=374"},"modified":"2019-04-24T21:20:11","modified_gmt":"2019-04-24T19:20:11","slug":"wielkanoc-w-peru","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/lekkiepiora.pl\/?p=374","title":{"rendered":"„Wielkanoc w Peru”, Aleksandra Ko\u0142omijska"},"content":{"rendered":"\n
\"\"
Stragan z palmami wielkanocnymi przed ko\u015bcio\u0142em w Limie<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

W tym roku, mieszkaj\u0105c w Peru od pi\u0119ciu miesi\u0119cy, mia\u0142am okazj\u0119 obserwowa\u0107 tutejsze obchody \u015awi\u0105t Wielkanocnych, a raczej podej\u015bcie Peruwia\u0144czyk\u00f3w do nich. Chcia\u0142abym przy tym zaznaczy\u0107, \u017ce moje do\u015bwiadczenia i spostrze\u017cenia oparte s\u0105 na kontaktach z mieszka\u0144cami stolicy Peru, Limy. Maj\u0105c za sob\u0105 kilka podr\u00f3\u017cy po bardzo r\u00f3\u017cnych regionach kraju, my\u015bl\u0119, \u017ce z do\u015b\u0107 du\u017c\u0105 doz\u0105 prawdopodobie\u0144stwa mo\u017cna podejrzewa\u0107, \u017ce zar\u00f3wno tradycje, jak i ich przestrzeganie wygl\u0105daj\u0105 inaczej na prowincji i poza du\u017cymi miastami. Wiedz\u0105c, \u017ce Peru to kraj mocno katolicki oraz maj\u0105c do\u015bwiadczenie obchodzenia tu ostatnich \u015awi\u0105t Bo\u017cego Narodzenia, kt\u00f3re s\u0105 w Peru podobnie wa\u017cne jak dla nas w Polsce, zak\u0142ada\u0142am, \u017ce podobnie b\u0119dzie ze \u015awi\u0119tami Wielkanocnymi. Jednak myli\u0142am si\u0119. Okazuje si\u0119, \u017ce Wielkanoc, owszem, jest obchodzona i znajduje swoje odzwierciedlenie w kalendarzu \u015bwi\u0105t pa\u0144stwowych, ale wag\u0119 do uroczysto\u015bci przywi\u0105zuje  bardzo niewiele os\u00f3b. Tak jak w Hiszpanii, w Peru m\u00f3wi\u0105c o Wielkanocy u\u017cywa si\u0119 terminu Semana Santa – Wielki Tydzie\u0144. Obchody Wielkanocy w Ko\u015bciele katolickim w Peru s\u0105 zbli\u017cone do tych w Ko\u015bciele polskim. Niedziela poprzedzaj\u0105ca Wielkanoc jest Niedziel\u0105 Palmow\u0105 i na mszach odbywaj\u0105cych si\u0119 tego dnia \u015bwi\u0119ci sie palmy wielkanocne. Podobnie jak w Polsce mo\u017cna je kupi\u0107 na straganach przed ko\u015bcio\u0142ami, jednak s\u0105 one do\u015b\u0107 inne od tych, kt\u00f3re dobrze znamy. W Peru ramos (dos\u0142. bukiety, tu: palmy wielkanocne) wykonuje si\u0119 z li\u015bci palmy woskowej. Jako \u017ce nie dekoruje si\u0119 ich \u017cadnymi innymi materia\u0142ami (nie zdobi ich nic kolorowego, nie dodaje si\u0119 np. kwiat\u00f3w), na pierwszy rzut oka mog\u0105 wydawa\u0107 si\u0119 ma\u0142o atrakcyjne. Jednak po bli\u017cszym przyjrzeniu si\u0119 zachwyca misterno\u015b\u0107 ich wykonania, a przede wszystkim mnogo\u015b\u0107 kszta\u0142t\u00f3w, w kt\u00f3rych wyst\u0119puj\u0105. W trakcie mszy wielkoczwartkowych, tak jak w Polsce, ma miejsce obmycie st\u00f3p, a w Wielki Pi\u0105tek wieczorem na ulicach wok\u00f3\u0142 ko\u015bcio\u0142\u00f3w odbywa si\u0119 droga krzy\u017cowa. W Niedziel\u0119 Wielkanocn\u0105 odbywaj\u0105 si\u0119 msze upami\u0119tniaj\u0105ce zmartwychwstanie Chrystusa, jednak w przeciwie\u0144stwie do polskiej tradycji nie musz\u0105 one rozpoczyna\u0107 si\u0119 bardzo rano, np. o 6. W Peru nie \u015bwi\u0119ci si\u0119 natomiast pokarm\u00f3w ani nie odwiedza grob\u00f3w Pa\u0144skich w r\u00f3\u017cnych ko\u015bcio\u0142ach w Wielk\u0105 Sobot\u0119. W Limie istnieje za to zwyczaj odwiedzania siedmiu r\u00f3\u017cnych ko\u015bcio\u0142\u00f3w w historycznym centrum miasta w Wielki Czwartek. To, co przede wszystkim odr\u00f3\u017cnia Wielkanoc peruwia\u0144sk\u0105 od polskiej to tradycje pozako\u015bcielne – a raczej ich istnienie w Polsce, a brak w Peru. U nas \u015bniadanie wielkanocne jest r\u00f3wnie wa\u017cne co wieczerza wigilijna, dzielenie si\u0119 jajkiem symboliczne jak \u0142amanie si\u0119 op\u0142atkiem. Mamy tradycyjne wielkanocne potrawy, kt\u00f3rych przygotowanie planowane jest z wyprzedzeniem, malujemy pisanki, dekorujemy domy. W Peru takie ani \u017cadne inne zwyczaje wielkanocne nie s\u0105 kultywowane. Nie ma tradycyjnego spotkania z rodzin\u0105, typowych dla Wielkanocy potraw ani dekoracji. W niekt\u00f3rych sklepach mo\u017cna spotka\u0107 niewielk\u0105 sekcj\u0119 z czekoladowymi jajkami i zaj\u0105cami, ale wydaje si\u0119 to by\u0107 bardziej pod\u0105\u017caniem za europejsko-ameryka\u0144skimi zwyczajami ni\u017c lokalnym obyczajem. W Peru dniami wolnymi oko\u0142o Wielkanocy s\u0105 poprzedzaj\u0105ce j\u0105 czwartek i pi\u0105tek. Sprawia to, \u017ce dla znakomitej wi\u0119kszo\u015bci os\u00f3b Wielkanoc to \u201ed\u0142ugi weekend”, kt\u00f3ry w powszechnej \u015bwiadomo\u015bci jest ostatnim weekendem lata (co zawsze mnie dziwi, bior\u0105c pod uwag\u0119, \u017ce Wielkanoc to \u015bwi\u0119to ruchome przypadaj\u0105ce czasem jeszcze w marcu, czasem pod koniec kwietnia). Najpopularniejsz\u0105 \u201etradycj\u0105” wielkanocn\u0105 jest wi\u0119c kilkudniowy wyjazd za miasto, dla mieszka\u0144c\u00f3w Limy jest to bardzo cz\u0119sto wyjazd na jedn\u0105 z podmiejskich pla\u017c – ostatni w sezonie. Podczas takiego wyjazdu nikt raczej nie my\u015bli o ukrzy\u017cowaniu czy zmartwychwstaniu Chrystusa, jest to czas odpoczynku, zabawy, dla m\u0142odszego pokolenia cz\u0119sto tak\u017ce imprezowania. Podczas naszego tegorocznego pobytu w nadmorskim kurorcie Paracas w Wielki Pi\u0105tek i Wielk\u0105 Sobot\u0119 wieczorem w lokalnym klubie gra\u0142a g\u0142o\u015bna na ca\u0142\u0105 okolic\u0119 muzyka, a kelner w restauracji zach\u0119ca\u0142 do zamawiania drink\u00f3w motywuj\u0105c to wykrzyknieniem:  \u201eSigue la Semana Santa!” (\u201eW ko\u0144cu jest Wielkanoc!”). Sklepy dzia\u0142aj\u0105 normalnie, nawet w Niedziel\u0119 Wielkanocn\u0105 – bardzo zdziwi\u0142am si\u0119 widz\u0105c sw\u00f3j osiedlowy supermarket otwarty do 23, tak jak w ka\u017cdy inny dzie\u0144. Nikt, r\u00f3wnie\u017c osoby mocno przestrzegaj\u0105ce tradycji katolickiej, nie widzi w takich zachowaniach niczego niestosownego. Poniedzia\u0142ek po Wielkanocy jest w Peru ju\u017c normalnym dniem pracy, wspomnienie o lanym poniedzia\u0142ku jest dla Peruwia\u0144czyk\u00f3w czym\u015b zupe\u0142nie abstrakcyjnym. Mo\u017cna wi\u0119c zauwa\u017cy\u0107, \u017ce w Peru Wielkanoc to \u015bwi\u0119to, kt\u00f3re obchodz\u0105 w zasadzie tylko osoby mocno religijne. Dla znakomitej wi\u0119kszo\u015bci jest to za\u015b czas wypoczynku, wyjazd\u00f3w z rodzin\u0105 lub znajomymi, a niejednokrotnie r\u00f3wnie\u017c czas dobrej zabawy. Mimo pocz\u0105tkowego zaskoczenia kiedy obserwuje si\u0119 tak inne podej\u015bcie do tej samej wiary i tradycji, naturaln\u0105 staje si\u0119 refleksja nad tym, czy tylko to, co znane i wbudowane w nas jest jedyne i s\u0142uszne.<\/p>\n\n\n\n

Aleksandra Ko\u0142omijska, Lima, 23.04.2019<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

\"\"
Pla\u017ca pe\u0142na turyst\u00f3w w Rezerwacie Narodowym Paracas w Wielk\u0105 Sobot\u0119<\/figcaption><\/figure><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Wielkanoc ju\u017c za nami. \u015awi\u0105teczny nastr\u00f3j zamienili\u015bmy na szko\u0142\u0119 i prac\u0119. Po wielkanocnym \u015bniadaniu i \u015bwi\u0119conym jajku pozosta\u0142o ju\u017c tylko wspomnienie. Mo\u017ce gdzieniegdzie uchowa\u0142a si\u0119 jeszcze zagubiona pisanka. Ale gdzie\u015b \u201ew dalekim \u015bwiecie\u201d, w Peru na przyk\u0142ad, \u015bwi\u0119ta wygl\u0105da\u0142y inaczej. Nie by\u0142o \u015bwi\u0119conki i wielkanocnego baranka, by\u0142a natomiast pielgrzymka do siedmiu ko\u015bcio\u0142\u00f3w i s\u0142o\u0144ce na pla\u017cy w Paracas, o czym opowiada Aleksandra Ko\u0142omijska, Polka, lingwistka, mieszkaj\u0105ca w centrum Limy. Zapraszam!<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[111],"tags":[113,114,112,107,108],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/lekkiepiora.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/374"}],"collection":[{"href":"https:\/\/lekkiepiora.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/lekkiepiora.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lekkiepiora.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lekkiepiora.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=374"}],"version-history":[{"count":12,"href":"https:\/\/lekkiepiora.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/374\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":391,"href":"https:\/\/lekkiepiora.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/374\/revisions\/391"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/lekkiepiora.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=374"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/lekkiepiora.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=374"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/lekkiepiora.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=374"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}